Czy pracodawca może wymagać konta bankowego?

Czy pracodawca może wymagać konta bankowego?

2017-11-09
Czy pracodawca może wymagać konta bankowego?
Średnia ocena: 4.5

Pomimo, że usługi bankowe są wszechobecne, to nadal, co piąty Polak nie posiada własnego konta bankowego. Dla tych, którzy nie chcą zakładać rachunku w banku mamy dobrą wiadomość: kodeks pracy chroni tych pracowników, którzy wolą inny rodzaj wypłaty. Oznacza to, że pracodawca nie może wymagać od pracownika konta bankowego. Według raportu Narodowego Banku Polskiego, Polacy coraz chętniej korzystają z usług bankowych. W Polsce coraz popularniejsze stają się płatności bezgotówkowe (głównie kartą). Nadal jednak 2/3 badanych odpowiedziało, że w sklepie zapłaci gotówką. Zgodnie z informacjami podanymi przez NBP prawie 1/5 Polaków otrzymuje wypłatę od pracodawcy przynajmniej w części w postaci gotówki. Podstawowym sposobem wynagrodzenia, wedle kodeksu pracy, jest wypłata do rąk pracownika. Warto jednak wiedzieć, kiedy pracodawca może odstąpić od tej reguły.

Prawa pracownika górą

A może to nastąpić tylko w jednym przypadku – gdy pracownik uprzednio i pisemnie wyrazi na to zgodę. Bez niej, nawet stanowiący inaczej układ pracy, może być traktowany przez pracownika, jako nieobowiązujący. Tak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z 24 września 2003 r. (Sprawa: I PK 324/02, OSNP 2004/18/313). Według SN zgoda osoby zatrudnionej ma status nadrzędny wobec układu pracy. Ze strony prawnej, o przywileju wyboru formy wypłaty pensji przez pracobiorcę stanowi przede wszystkim art. 86 § 3 kodeksu pracy. Na podobną regulację wskazuje także art. 5 Konwencji nr 95 międzynarodowej organizacji pracy. Co więcej, pracownik ma prawo w każdym momencie zmienić zdanie i wycofać swoją zgodę. Ze zmianą decyzji nie są związane żadne konsekwencje dla zatrudnionego. Po tym jak pracownik poinformuje swojego pracodawcę o anulowaniu zgody, ten musi zacząć wypłacać pensję pracownikowi w gotówce. Wynika to z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2002 roku w sprawie I PKN 917/00. Oczywiście osoba zatrudniona powinna postarać się dostarczyć informację pracodawcy odpowiednio wcześnie. Od tego zależy, czy wypłata trafi do niej bez żadnych opóźnień. Jeżeli na przykład pracownik zmienił numer konta i nie powiadomił o tym wcześniej swojego pracodawcy, to musi się liczyć z trudnościami. Pracodawca w takim przypadku nie ponosi odpowiedzialności. W wyjątkowych przypadkach na pracodawcę może zostać nałożona kara. Taką nadzwyczajną sytuacją może być szczególnie uporczywe nakłanianie przez pracodawcę do założenia konta bankowego. Gdyby pracodawca odmówił wypłaty w gotówce, traktowane jest to, jako wykroczenie przeciwko prawom pracowniczym. Stanowi o tym art. 282 § 1 pkt 1 kodeksu pracy. Dla pracodawcy oznaczać to może karę grzywny nawet do 30 000 zł.

Czy Centralna Baza Rachunków zmusi pracowników do założenia konta bankowego?

Rząd planuje zmienić kodeks pracy, aby pracodawca musiał wypłacać pracownikowi pensję na konto bankowe. Ma na to na celu ograniczenie szarej strefy, czyli pracy „na czarno”. Eksperci są podzieleni w opiniach na temat rządowego projektu. Można jednak przewidzieć, że zmuszanie pracowników do odbierania pensji w formie przelewu na rachunek w banku nie zapobiegnie nielegalnym praktykom. Budzi to nie tylko kontrowersje pod względem prawa do prywatności, ale wolności wyboru sposobu wynagrodzenia. Dodatkową komplikacją jest ochrona danych. Pewne jest, że w razie wejścia tego projektu w życie, zyskają na tym banki. Być może zatem warto zawczasu przyzwyczaić się do posiadania konta w instytucji finansowej. W końcu dla wielu Polaków rachunek w banku oznacza łatwiejsze płacenie podatków i zarządzanie domowymi finansami. Pracodawca nie może zmusić, ani kazać swojemu pracownikowi, aby założył konto bankowe. Jeżeli jednak będzie w ten sposób postępował, warto pamiętać, że tutaj osobę zatrudnioną chroni kodeks pracy. W razie, gdy pracownik dojdzie swoich racji, na pracodawcę może zostać nałożona kara. Podkreślić należy, że są też wyjątkowe sytuacje i obowiązkiem osoby zatrudnionej jest poinformowanie pracodawcy o zmianie formy wypłaty wynagrodzenia. Jest to bardzo ważne, gdy jedyną podstawą do wypłacania pensji na konto pracownika jest jego uprzednia pisemna zgoda.
Mateusz Gwardecki

Mateusz Gwardecki

Absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Zwolennik biznesu odpowiedzialnego społecznie. Zainteresowany nowoczesną bankowością i znaczeniem pieniądza. W wolnych chwilach lubi czytać fantastykę naukową i przeszukiwać rynek idei.

Więcej postów

Komentarze

Facebook